متن شایعه
" امروز تو بیمارستان صومعه سرا یک پرستار یک بچه ۳روز رو میسوزونه.بچه به خاطر زردی تو دستگاه بود.پرستاره درجه دستگاه رو زیاد میکنه بچه ۸۰ درصد میسوزه بعد که بچه رو سوزوندن گفتن بیماری پوستی داشته. بچه رو بردن بیمارستان ۱۷شهریور اونجا جوابش کردن.داشتن میبرن بیمارستان قایم که تو راه تموم کرد. پدر بچه تمام شیشه های بیمارستان رو شکوند بعد ۹سال بچه دار شده بودن.رییس بیمارستان اصلا نیومد. معاونم پرونده رو نمیده.پرستارا هم پرونده رو عوض کردن.پرستاره هم بیمارستان رو ول کرد و رفت.مادر بچه میگه من به پرستار گفتم دستگاه داغه پرستاره توپید به من گفت تو میدونی یا من؟ تو بلدی یا من؟"
پاسخ شایعه
ادعای سوختگی و مرگ این نوزاد صحت ندارد و توسط روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی گیلان تکذیب شد! نوزاد در قید حیات است و تشخیص اولیه از مشکل او، بیماری پوستی می باشد. عدم پذیرش این نوزاد در بیمارستان 17 شهریور صحت ندارد و اکنون در همین بیمارستان بستری است! دانشگاه علوم پزشکی گیلان با همکاری بیمارستانهای 17 شهریور و صومعه سرا، در حال پیگیری نحوه ایجاد و انتشار این شایعه می باشد.
برای بهبودی این نوزاد دعا می کنیم.
سوژه دوم؛ فوت دختر ۶ ساله بدلیل خوردن نوشابه و خرماهای آلوده داعش!
خیلی جالب است! شایعه سازان وقتی میخواهند دروغی را به خورد مردم بدهند، سعی میکنند در آن حس دلسوزی و ترحم بیننده را برانگیزانند تا خبرشات تاثیر گذار بوده و به سرعت در همه جا پخش شود، در همین راستا در اکثر این دروغ ها و شایعات، قربانی قصه، کودکان معصوم هستند. این دو مطلب نیز همانند قضیه بالا صحت ندارند و توسط مقامات رسمی تکذیب شده اند!
متن شایعه
"سلام. متأسفانه دیروز دختری ۶ ساله در یکی از بیمارستان های تهران فوت شد و علت مرگ وی مصرف نوشابه ..... بوده که ماه قبل وزیر محترم بهداشت در تلویزیون اعلام کرد فعلاً از نوشابه ..... استفاده نکنید به دلیل وجود ویروسی ناشناخته که علامت آن ۳ روز تب و سپس فوت شخص می باشد. امروز از طرف وزارت بهداشت نامه ای به تمام بیمارستان ها از جمله بیمارستان محک زده شد و از تمام پرسنل بیمارستان ها خواسته شده اطلاع رسانی کنند. لطفاً فعلاً تا اطلاع ثانوی از مصرف اقلام زیر خودداری شود.۱-سوسیس و کالباس۲-انواع نوشابه ۳- چیپس و پفک. و محصولات شرکت ..... جدا خود داری کنید لطفاً انتشار دهید تا مردم با خبر شوند.
توجه توجه توجه توجه توجه توجه توجه توجه توجه توجه توجه... حتماً بخونید
خیلی مهم و خیلی فوری..
دکتر چاووش زاده رییس بیمارستان خاتم الانبیا درخواست اطلاع رسانی فوری به مردم ایران را دارد ... به اطلاع تمام هموطنان عزیز برسانید که تا اطلاع ثانوی از خوردن خرما وارداتی و چای .... با عنوان های ..... و ..... و ..... با هر نوع مدل جدا خودداری کنید. گروهک تروریستی داعش پس از تسلط بر زرادخانه های شیمیایی و میکروبی عراق، اقدام به آلوده نمودن برخی محصولات و قاچاق آن به داخل خاک ایران نموده است. این محصولات حاوی ماده شیمیایی اُکسالات آمونیوم هستند که مستقیماً و به سرعت بر روی سیستم عصبی اثر گذاشته و منجر به فلج شدن و مرگ فرد خواهد شد.تاکنون بیش از ده مورد به بیمارستان امام رضا ارجاع داده شده است. خواهشمندیم تا می توانید به نزدیکان خود اطلاع دهید."
پاسخ شایعه
هیچ گزارشی از خبر فوت دختر ۶ ساله بدلیل مصرف نوشابه منتشر نشده و وزیر بهداشت چنین هشداری نداده است. سال گذشته شایعه وجود ویروس در یکی از نوشابه ها از جانب رییس بیمارستان نمازی شیراز منتشر شد که رئیس دانشگاه علوم پزشکی شیراز آن را تکذیب کرد.
شایعه خرماهای آلوده در سال 93 با جزییات دیگری منتشر شد که رئیس سازمان غذا و دارو و معاونت درمان وزارت بهداشت در همان زمان آن را تکذیب کردند. پس از حمله آمریکا به عراق، عنوان شد که عراق از وجود زرادخانههای شیمیایی و میکروبی پاکسازی شده است؛ این مسئله دلیل بی اعتباری چنین پیامهایی است.
چنین پیامهایی با هدف برهم زدن آرامش روانی جامعه منتشر می شوند و لازم است با عدم انتشار مطالب غیرموثق مانع تحقق این مطلب شویم.
سوژه سوم؛ رابطهای میان گروه خونی با رژیم غذایی و شخصیت شما وجود ندارد
دربارهی رژیمهای غذایی بر اساس گروههای خونی A، B و O طی دهههای گذشته تبلیغات زیادی شده است و بسیاری از آنها ادعا میکنند که این رژیمهای غذایی سلامتی را بهبود بخشیده و خطر بیماری را کاهش میدهند. (به عنوان مثال این مقاله در عصرایران)
یک مطالعهی مروری نظاممند (Systematic review) در سال ۲۰۱۳ مقالاتی را بررسی کرده که به این موضوع پرداختهاند: آیا داشتن یک رژیم غذایی خاص بر اساس گروه خونی یک فرد، در مقایسه با یک رژیم غذایی آزاد؛ باعث ارتقای سلامت و یا کاهش خطر بیماری میشود یا خیر؟
از ۱۴۱۵ مقالهای که در ارتباط با رژیم غذایی و گروه خونی غربال شدند، تنها یک مقاله تا حدودی تحقیق درستی[۱] را در اینباره انجام داده بود که حتی آن مقاله هم به بررسی تأثیر رژیم غذایی بر اساس گروههای خونی متداول (A, B, O) نپرداخته بود و به درستی به سوال مورد نظر پاسخ نمیداد.(Cusack ۲۰۱۳)
مطالعهی دیگری در ژانویه ۲۰۱۴ نتیجهگیری میکند که گرچه داشتن برخی از رژیمهای غذایی "بر اساس گروه خونی” اثرات مطلوبی بر عوامل خطر بیماریهای قلبی دارند، اما این اثرات مستقل از گروه خونی فرد بوده و یافتههای علمی، فرضیهی رژیمهای غذایی "مبتنی بر گروه های خونی” را تأیید نمیکنند. (Wang ۲۰۱۴)
به طور خلاصه میان مطالعات علمی موجود، هیچیک شواهدی درباره مزایای ادعا شده دربارهی رژیمهای غذای مبتنی برگروه خونی به دست نمیدهند.
*برای علاقمندان: منظور از یک تحقیق علمی درست در این باب، انجام یک کارآزمایی کنترل شدهی تصادفی (randomized controlled trial) است. بدین ترتیب که مطالعه روی یک نمونهی آماری از افرادی با یک گروه خونی خاص انجام شود. به طور خیلی خلاصه، در چنین مطالعهای، افراد به طور کاملاً تصادفی به دو گروه تقسیم میشوند طوری که یک گروه برای مدت زمان مشخص از رژیم غذایی مبتنی بر آن گروه خونی خاص تبعیت کرده و گروه دیگر رژیم غذایی آزاد داشته باشد. این دو گروه برای یک مدت طولانی (فرضاً ۱۰ تا ۱۵ سال) پیگیری میشوند و آنگاه میزان بروز بیماریهای مختلف در آنها اندازه گیری میشود. شایان ذکر است که انجام این گونه مطالعات از یک طرف معمولاً بسیار پرهزینه بوده و از طرف دیگر نیازمند تعداد زیادی شرکت کننده است.(بسته به شیوع بیماریهای مورد نظر) که پیگیری آنها را دشوار میسازد؛ پراکندگی عوامل مداخلهگر (confounders) که میتوانند مستقل از رژیم غذایی بر بروز بیماریها مؤثر باشند (مانند بیماریهای ژنتیکی، میزان فعالیت روزانهی افراد، استرس و غیره) میبایست در دو گروه به یک میزان باشد. در عین حال، این گونه مطالعات تنها مطالعاتی هستند که میتوانند ارتباط علّیّتی بین یک عامل فرضی و یک حاصل فرضی را ثابت کنند.
سوژه چهارم؛ بارش حیوانات؛ افسانه یا پدیده هواشناسی؟
بارش حیوانات از آسمان یک پدیده هواشناسی است. بسیاری آن را از افسانههای شرق دور میدانند و برخی نیز معتقدند که نشان دهنده پایان عمر دنیاست، اما این پدیده در واقعیت اتفاق افتاده است. این پدیده زمانی رخ میدهد که یک تنوره دریایی (یک ستون هوایی متلاطم که حرکت دورانی دارد و بر روی آب ایجاد میشود) حیوانات کوچک را از آب جمعآوری کرده و به صورت بارش باران بر روی زمین میبارد. این اتفاق بعد از طوفان، تندباد یا زلزله نیز ممکن است اتفاق بیفتد. در برخی مواقع حیوانات به صورت زنده فرود میآیند، گاهی مرده و تکه تکه شده هستند و گاهی نیز یخ زده و حتی محصور شده در قالبهای یخی از آسمان فرو میریزند. بارش حیواناتی نظیر ماهی، قورباغه، مار و سایر حیوانات دریایی در طی قرون گذشته گزارش شده است. بارش قورباغه در سال ۲۰۰۸ در چین پس از زلزله سیچوان و بارش ماهی در سال ۲۰۱۰ در استرالیا از نمونههای اخیر این پدیده هستند.
این پدیده جالب و در عین حال ترسناک دستاویز هنرمندان بسیاری در خلق آثار هنری شده است. هاروکی موراکامی نویسنده سرشناس ژاپنی که آثارش شهرت جهانی دارد در کتاب "کافکا در ساحل” از این پدیده استفاده کرده است. بارش قورباغه در فیلم مگنولیا به کارگردانی "پاول توماس اندرسون” و بارش ماهی در مجموعه تلویزیونی فارگو از مثالهای این پدیده در فیلم و سریال هستند.
اگر در زمانی یا مکانی خاص با این پدیده نادر روبرو شدید مراقب خود باشید ولی نهراسید، چرا که آنچه میبینید یک پدیده هواشناسی است و نشانه پایان دنیا نیست!
منابع:
نشنال ژئوگرافیک (بارانهای عجیب)
بیبیسی (چگونه ممکن است از آسمان ماهی ببارد)
اخبار بارش ماهی در استرالیا
بررسی عجایب برای مردم عادی (بارش قورباغه و ماهی)
